skip to Main Content

ՎՐԱՍՏԱՆ

Recommendations for Georgia’s SME Development Strategy 2016-2020

http://www.oecd.org/eurasia/competitiveness-programme/eastern-partners/Recommendations_for_Georgia_SME_strategy.pdf

Ստորև բերված են Վրաստանի ՓՄՁ ոլորտի զարգացման  2016-2020 ռազմավարության նախագծման մասով առկա խնդիրների և փորձի վերաբերյալ OECD Eurasia Competitiveness Program-ի դիտարկումները (ի դեպ՝ նախորդ ռազմավարությունն ընդգրկում էր 2015-2017թ.):

Վրաստանի ՓՄՁ ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտում են 5 հիմնական խնդիրներ, և նախագծվող ՓՄՁ նոր ռազմավարությունը պետք է սահմանի մասնավորապես այդ խնդիրների լուծման հիմնական ուղիները.

  1. ոչ բազմակողմանի ՓՄՁ քաղաքականություն, մասնավորապես՝

քաղաքականության հաճախակի փոփոխություններ պահի և իրավիճակային խնդիրների կարճաժամկետ լուծումների համար, կարգավորման դաշտի ազդեցության արդյունավետության գնահատման մեխանիզմի բացակայություն, սնանկության և անվճարունակության թույլ գործառույթներ, ՓՄՁ-ների վերաբերյալ տվյալների հավաքագրման անբարար վիճակ, ՓՄՁ-ների մասով առկա պաշտոնական երկու տարբեր սահմանումներ (կախված աշխատողների քանակից և շրջանառության չափից, սակայն երկուսն էլ ունեն տարբերվող սահմանումներ՝ ընդհանուր և հարկման տեսակետից) և այլն:

Definitions of micro, small and medium enterprises in Georgia
Employment Turnover
Definition 1 Definition 2 (for

tax purposes only)

Definition 1 Definition 2 (for

tax purposes only)

Micro Self-employed

(no hired labour)

≤ 30,000 GEL

(12,465 USD)

Small ≤ 20 employees Self-employed

(no hired labour)

≤ 500,000 GEL

(207,750 USD)

≤ 100,000 GEL

(41,550 USD)

Medium ≤ 100 employees ≤ 1,500000 GEL

(623,250 USD)

Աղբյուր. Comparative Study on Development of Small and Medium Enterprises (SMEs) in Azerbaijan, p. 57, http://cesd.az/new/?p=11243

  1. ֆինանսական միջոցների սահմանափակ հասանելիություն, մասնմավորապես՝ գրավների մասով խիստ պահանջներ (մինչև վարկի արժեքի 220%-ի չափով), վարկերի բարձր դոլարիզացիա, ՓՄՁ-ների ֆինանսական ցածր գրագիտություն և ռիսկային վարկերի բարձր աստիճան, ֆինանսական հաշվետվությունների ցածր ճշտություն, ոչ-բանկային, լիզինգային և կապիտալի ֆինանսավորման մեխանիզմների բացակայություն, նորարական և սկսնակ բիզնեսների խրախուսման համար պետական դրամաշնորհներ տրամադրելու օրենսդրական արգելք և այլն:
  1. աշխատուժի հմտությունների և աշխատաշուկայի պահանջների անհամապատասխանություն, մասնավորապես՝ շուկային անհրաժեշտ ունակություններով աշխատուժի վերլուծության բացակայություն, մասնագիտական կրթության և վերապատրաստման համար ուսուցիչների թույլ կարողություններ և անբավարար մեխանիզմներ, ուսուցման բարձր գին, ձեռնարկատիրական մշակույթի ցածր մակարդակ, գենդերային խտրականություն և այլն:
  1. արտահանման սահմանափակ գործունեություն, մասնավորապես՝ արտաքին շուկաների և բիզնես հնարավորություների սահմանափակ առկայություն, արտահանման ֆինանսավորման և ապահովագրման հնարավորությունների անբավարար առկայություն, ՓՄՁ-ներին գլոբալ շղթաներում ինտեգրելու կառուցվածքային աջակցության բացակայություն և այլն:
  1. ՓՄՁ-ների համար նորարարական, հետազոտական և զարգացման գործունեության համար անբավարար պետական ծախսեր, մասնավորապես՝ պետական համալսարանների և հետազոտական ինստիտուտների կողմից նման՝ առևտրային նպատակներով աշխատանքների, այդ թվում նաև համատեղ իրականացվող աշխատանքների իրականացման կարգավորման օրենսդրության բացակայություն (օրինակ՝ առևտրային կազմակերպություններում ունենալ իրենց մասնաբաժինը՝ համալսարանի նորարարական իդեաները և մտավոր սեփականությունը կոմերցիալիզացնելու նպատակով), բիզնես ոլորտի և ակադեմիայի համագործակցության անբավարար վիճակ, համալսարաններում  բիզնեսներին տեխնոլոգիաների փոխանցման գրասենյակների բացակայություն, և այլն:

Ներկայում Վրաստանում առկա են երկու հիմնական ռազմավարական փաստաթղթեր, որոնք և ուղղորդում են կառավարության գործունեությունը՝

  • < Վրաստան 2020 – Սոցիալ տնտեսական զարգացման ռազմավարություն>, և
  • < Կառավարության ծրագիր - Ուժեղ,  Դեմոկրատական և Միավորված Վրաստանի համար>:

Դրանք ընդգծում են տնտեսության ներառական և կայուն աճի կարիքը, ինչպես նաև մասնավոր սեկտորի ուժեղացման, մարդկային կապիտալի զարգացման և ֆինանսական միջոցների հասանելիությանը գերակայությունները:

Վրացական իշխանությունները մեկնարկել են ՓՄՁ ոլորտի բարեփոխման ռեֆորմերի երկրորդ սերունդը, մասնավորապես՝ 2014թ. հարկային ռեֆորմով պարզեցվել են փոքր բիզնեսների համար հարկային վարչարարությունը՝ փոքր բիզնեսները հիմա հարկվում են իրենց հարկվող եկամուտների 3-5% չափով, իսկ միկրոբիզնեսները չեն հարկվում ընդհանրապես:

Ստեղծվել են նոր ինստիտուտներ՝

  • < Վրաստանի ձեռնարկություն> (Enterprise Georgia), և
  • < Վրաստանի նորարարական և տեխնոլոգիական գործակալություն> (Georgia’s Innovation and Technology Agency – GITA):

Այս ինստիտուտները ՓՄՁ-ներին տրամադրում են ֆինանսական, ինչպես նաև  գործարարության, արտահանման աջակցման և նորարական հարցերով տեխնիկական աջակցություն:

Վրաստանի ՓՄՁ 2016-2020 ռազմավարությունը, իր հերթին, պետք է ուղղված լինի կատալիզացնելու պետական/մասնավոր դիալոգը: Այդ կապակցությամբ Վրաստանի ՓՄՁ ոլորտի զարգացման ռազմավարության վերաբերյալ ներկայացվել են հետևյալ հիմնական խնդիրներ ու առաջարկները.

  • Ինստիտուցիոնալ վերջին զարգացումների վրա հիմնվելով Վրաստանը կարիք ունի նախագծել և իրականացնել հատկապես ՓՄՁ ոլորտին թիրախավորող քաղաքականության համապարփակ քաղաքականություն:
  • Անհրաժեշտ են ռեֆորմներ բիզնես միջավայրի հորիզոնական բարեփոխումներից բացի նաև այլ առնչվող հարթություններում, մասնավորապես՝ անհրաժեշտ է ստեղծել աջակցող միջոցներ՝ ՓՄՁ-ների զարգացման և մրցունակության բարձրացման համար:
  • Անհրաժեշտ է ճշտել այն գերակա ուղղությունները և ձեռք առնել միջոցներ, որտեղ ՓՄՁ-ները առավել շատ են սխալվում՝ բարձրացնելու համար նրանց մրցունակությունը:
  • ՓՄՁ ռազմավարությանը կից անհրաժեշտ է նաև ունենալ գործողությունների պլան՝ քաղաքականությունները կոնկրետ գործողությունների վերածելու, ինչպես նաև կոնկրետ նշելու ժամականակույցերը, պատասխանատու ինստիտուները, բյուջետային հատկացումները և մշտադիտարկումների և գնահատման մեխանիզմները:
  • Տնտեսության և կայուն զարգացման նախարարությունը պետք է կորդինացնի ՓՄՁ ռազմավարության նախագծումը և իրականացումը, սակայն բոլոր շագագրգիռ կողմերը, մասնավորապես՝ առնչվող նախարարությունները, պետական գործակալությունները, բիզնես ասոցիացիաները, ՀԿ-ները և միջազգային դոնոր կազմակերպությունները պետք է նույնպես ներգրավվեն: Անհրաժեշտ են նաև պարբերական խորհրդակցություններ քաղաքականությունների հետ անմիջականորեն առնչվող մասնավոր բիզնեսի ոլորտի հետ, մասնավորապես՝ Վրաստանի Առևտրաարդյունաբերական պալատի և Վրաստանի ՓՄՁ ասոցիացիայի հետ:
  • Անհրաժեշտ է ստեղծել աշխատանքային խումբ՝ Տնտեսական կայուն զարգացման, Ֆինանսների, Կրթության նախարարությունների և պետական գործակալությունների պատասխանատու ներկայացուցիչներից, որոնք կնախագծեն ՓՄՁ ռազմավարությունը և հետագայում կկորդինացնեն այդ ռազմավարության իրականացումը: Աշխատանքային խումը կհանդիպի եռամսյակային հաճախականությամբ՝ մշտադիտարկման արդյունքները քննարկելու և գործողությունների ծրագրում համապատասխան փոփոխություններ առաջարկելու համար:
  • Տնտեսական կայուն զարգացման նախարարությունը կարող է ղեկավարել օրենսդրության ազդեցության գնահատման (Regulatory Impact Assessment) իրականացումը: ՓՄՁ-ների տեստավորումը կարող է դառնալ պարտադիր՝ Եվրոմիության < սկզբում մտածիր փոքր>  սկզբունքի կիրառմամբ (պարտադրել, որ օրենսդրական փոփոխություններ կատարելիս մշտապես հաշվի առնվեն ՓՄՁ-ների բնութագրերը, լրացուցիչ բեռ չառաջացնել փոքր ձեռներեցության համար և պարզեցվեն առկա կարգերը, որտեղ հնարավոր է):
  • Ավելին, կարող է կիրառվել < գիլյոտին> գործընթացը՝ կարգավորման հնացած կամ ավելորդ էլեմենտները հեռացնելու համար: Հեռացնելով գործարարությանը խոչընդոտող կարգավորումները, ՓՄՁ-ները կխրախուսվեն աստիճանաբար ավելի ֆորմալիզացնելու իրենց գործարարությունը:
  • Անհրաժեշտ է խորացնել ՓՄՁ-ների մասով վիճակագրությունը, բարձրացնել ճշտությունը, ներառել ավելի շատ տվյալներ բիզնեսների դեմոգրաֆիական վիճակի, արտահանման և նորարարության վերաբերյալ, միաժամանակ նաև պարզեցնելով ՓՄՁ-ների կողմիվ տվյալների տրամադրման գործընթացը: Ազգային վիճակագրական վարչությունը կարող է իրականացնել պարբերական վերլուծություններ և on-line հրապարակել ՓՄՁ ոլորտի միտումները:
  • Այդ ուղղությամբ -ն արդեն կատարել է որոշ դրական քայլեր ՝ < Արտադրեք Վրաստանում> (Produce in Georgia) ծրագրին աջակցելու համար ստեղծելով ֆինանսական գրագիտության գրադարան, < ՓՄՁ գործիքակազմ>, դասընթացներ և այլ ուսումնական նյութեր: Կառավարությունը կարող է ընդարձակել այդ նախաձեռնությունը՝ ՓՄՁ-ների ավելի լայն շրջանակներ ընդգրգելով (օրինակ՝ ներգրավելով Առևտրաարդյունաբերական պալատին, Ազգային բանկին և բանկերի ասոցիացիային), մասնավորապես ուշադրություն դարձնելով ֆինանսական պրոդուկտներին, հաշվապահական ստանդարտներին, հարկման հարցերին, բիզնես պլաններ նախագծելուն և արտահանման ֆինանսական ռիսկերին:
  • Երկարաժամկետ հեռանկարում երկրի ֆինանսական գրագիտության վիճակը կարող է պարբերաբար չափվել, արդյունքում՝ միջնակարգ դպրոցներում և բուհերում կիրականացվեն ֆինանսական գրագիտության համապատասխան բովանդակությամբ կրթական միջոցառումներ:

———————

ԲՈՒԼՂԱՐԻԱ

NATIONAL STRATEGY FOR THE PROMOTION OF SMALL AND MEDIUM-SIZED ENTERPRISES, 2014 – 2020

https://www.mi.government.bg/en/themes/national-strategy-for-small-and-medium-sized-enterprises-2014-2020-small-business-act-11-285.html

Ստորև բերված են Բուլղարիայի ՓՄՁ  զարգացման  2014-2020 ռազմավարության նախագծման ՓՄՁ   մասով խնդիրների և փորձի վերաբերյալ Բուլղարիայի Տնտեսության և էներգիայի նախարարության դիտարկումերը (ի դեպ՝ նախորդ ռազմավարությունն ընդգրկում էր 2007-2013թ.):

Բուլղարական ՓՄՁ ոլորտի հիմնական խնդիրները վերաբերվում են հետևյալ 5 հարթություններին.

  • գործարարություն (ձեռներեցների համար ապահովել աջակցող միջավայր, խրախուսել մասնավորապես տաղանդավոր երիտասարդների, ուսանողների և կանանց ձեռներեցությանը),
  • հմտություններ,
  • նորարարություն,
  • միջազգայնացում, և
  • < երկրորդ շանս> (ապահովել անվճարունակ դարձած, սակայն ազնիվ և շուկայում արդարացի պահվածքի պայմաններում այդ վիճակի հասած ձեռներեցների համար անվճարունակ բիզնեսները փակելու և նորը սկսելու հնարավորություն):

Ինտերնացիոնալիզացիա, մասնավորապես՝ խրախուսել ՓՄՁ-ներին մուտ գործելու երրորդ երկրների շուկաներ, ինչի համար անհարաժեշտ է.

բարելավել ՓՄՁ-ների տեղեկատվական աջակցությունը,

  • արտահանող ձեռնարկությունների համար ընդլայնել և դիվեսիֆիկացնել Բուլղարիայի արտահանման գործակալության և Բուլղարիայի ՓՄՁ աջակցման գործակալության ծառայությունները,
  • արտահանողների համար ապահովել Բուլղարիայի Զարգացման Բանկի ֆինանսական աջակցությունը,
  • առևտրային և տնտեսական զարգացման գրասենյակների համար ՓՄՁ ոլորտը համարել որպես գերակա ուղղություն,
  • ՓՄՁ-ների համար պետական աջակցությամբ ստեղծել արտահանողների ասոցիացիաներ:

Միջավայր, մասնավորապես՝ խրախուսել ՓՄՁ-ներին միջավայրին վերաբերող մարտահրավերներին վերաբերվել որպես հնարավորությունների:

  • ապահովել անհրաժեշտ տեղեկատվություն, փորձագիտական ռեսուրսներ և ֆինանսական խրախուսանքներ՝ ամբողջապես օգտագործելու այդ հնարավորությունները՝ նոր < կանաչ> շուկաների և էներգիայի արդյունավետության բարձրացման համար:

Գործազրկություն, մասնավորապես՝ Աջակցություն ՓՄՁ-ների հատկապես առավել բարձր գործազրության և ցածր խտությամբ գործարարության տարածքներում:

  • ստեղծել շրջանային մասնագիտացված ձեռնարկությունների քարտեզ, մասնավորապես՝ ցածր տեխնոլոգիական արտադրություների համար, որը նաև օգտակար կլինի ճշտել այդ տարածքներում լրացուցիչ այլ ոլորտներում նոր ձեռներեցության զարգացման և ինտեգրման հնարավորությունները և նպատակահարմարությունը:

Գնահատման ցուցիչների ցանկ

Ձեռներեցություն

 Գործարար ակտիվություն.

  • 15-64 տարեկան քաղաքացիների տոկոսը, որոնք երբևիցե սկսել են , ներկայումս ունեն կամ իրենց սեփական բիզնեսը սկսելու ճանապարհին են:

 Գործարարությունը որպես հնարավորություն

  • 15-64 տարեկան քաղաքացիների տոկոսը, որոնք բիզնես են սկսել, որովհետև ընդունել դա որպես բարենպաստ հնավորություն դա անելու, այլ ոչ թե որպես ծայրահեղ կարիք

Ինքնաշխատ դառնալու նախապատվություն

  • 15-64 տարեկան քաղաքացիների տոկոսը, որոնք նախընտրում են իրենք լինեն իրենց ղեկավարը և պատասխանատու լինել իրենց բիզնեսների համար:

Ինքնաշխատ դառնալու իրագործելիություն

  • 15-64 տարեկան քաղաքացիների տոկոսը, որոնք իրագործելի են համարում ինքնաշխատ դառնալը:

 Դպրոցներում ձեռներեցության դասավանդումը

  • 15-64 տարեկան քաղաքացիների տոկոսը, որոնք ընդունում են, որ դպրոցական ուսուցումը խթանում է ձեռներեցության հոգին և վերաբերմունքը:

Երկրորդ հնարավորություն

Բիզնեսը փակելու ժամանակը

  • սյս ցուցիչը չափում է այն ժամանակը, որն անհրաժեշտ է փոխատուներին իրենց նկատմամբ պարտքը վերադարձնելու համար՝ օրացուցային օրեր կամ տարիներ: Հաշվարկը սկսվում է խնդրի առաջացման առաջին օրից մինչև բանկի կողմից պարտքի անբողջական վերադարձման օրը:

Բիզնեսի փակման գինը

  • պարտապանի ակտիվների այն տոկոսը, որը ծախսվել է պարտքի վերադարձման համար:

Երկրորդ հնարավորություն տալու հանրային աջակցությունը

  • հանրային ինչ աջակցություն է հնարավոր՝ երկրորդ անգամ բիզնես սկսելու համար:

«Սկզբում մտածիր փոքր» սկզբունք

Պետական կարգավորման բեռը

  • այս ցուցիչը ցույց է տարիս ադմինիստրատիվ բեռը ծանրության մասին կարծիքը, 7 միավորը նշանակում է դժվարություններ չկան, 1 միավորը՝ ընթացակարգերը ծայրահեղ ծանր են:

Լիցենզիաների և թույլտվությունների համակարգը

  • այստեղ 0-ն նշանակում է, որ համակարգը ամբողջապես առկա է և գործում է:
  • 1-ը նշանակում է, որ կիրառվում է < լռության համաձայնության> սկզբունքը՝ եթե իրավասու մարմինը սահմանված ժամկետում լիցենզիա չի տրամադրում, ձեռնարկության համար նպաստավոր լիցենզիան համարվում է ավտոմատորեն տրամադրված:
  • 2-ը նշանակում է, որ կիրառվում է մեկ պատուհանի սկզբունքը:

Հաղորդակցման ռազմավարությունը, կանոնների և ընթացակարգերի պարզեցումը

Այս ցուցիչը ներկայացնում է հետևյալ հարցերը.

  • 1 – պետական կանոնները և ընթացակարգերը հասանելի են արդյոք հանրությանը,
  • 2 – կա արդյոք քաղաքականություն իրավական և ադմինիստրատիվ փաստաթղթերի < հստակ և պարզ> ձևակերպման սկզբունքի կիրառման համար,
  • 3 – տուժող կողմերը արդյոք ունեն իրավունք վիճարկելու իրենց վնասող պահանջները,
  • 4 – կա արդյոք հնարավորություն կարգավորման նման պահանջները հասանելի և հասկանալի դարձնել տուժվող արտաքին կողմերի համար,
  • 5 – կառավարության քաղաքականությունը թույլատրում է արդյոք թափանցիկություն և արտահայտման ազատություն

Պարզեցման մասին

  • 1 – կառավարությունը (նախարարությունները և գործակալությունները) ունեն արդյոք լիցենզավորման և թույտվությունների մանրամասն ցուցակ
  • 2 – կա արդյոք հասանելի ծրագիր՝ կառավարության կողմից ձեռնարկությունների/քաղաքացիների վրա դրված ադմինիստրատիվ բեռը նվազեցնելու համար,
  • 3 – կա արդյոք ընթացիկ ծրագիր՝ ուսումնասիրելու և նվազեցնելու լիցենզիաների և թույլտվությունների քանակը:

Պատասխանատու կառավարում

Այս ցուցիչ չափման համար անհրաժեշտ են հետևյալ հարցերի մասով գնահատականները.

  • բիզնես սկսելու համար անհրաժեշտ ժամանակը,
  • բիզնես սկսելու գինը,
  • նախնական ներդրումների նվազագույն չափը,
  • գրանցման համար պահանջվող ժամանակը և գինը,
  • հարկերի վճարումը,
  • էլեկտրոնային ծառայությունների առկայությունը:

Նմանապես, անհրաժեշտ է գնահատել նաև հետևյալ ցուցանիշները (գնահատման ենթացուցիչները և նկարագիրը ավելի մանրամասն ներկայացված է՝ https://www.mi.government.bg/en/themes/national-strategy-for-small-and-medium-sized-enterprises-2014-2020-small-business-act-11-285.html հղումով).

  • պետական գնումներ և պետական աջակցություն,
  • ֆինանսների հասանելիություն,
  • ընդհանուր շուկա,
  • ունակություններ և նորարարություն,
  • միջավայր,
  • միջազգայնացում:

ԿՈՍՈՎՈ

Կոսովոյի հանրապետության ՓՄՁ զարգացման ռազմավարության 2012-2016թթ. ռազմավարությունը կառուցվածքով նման է նախորդ երկրների ռազմավարություններն: Այն ներառում է ներածական, ընդհանուր տնտեսական վիճակի և ՓՄՁ-ի դերի ու գործունեության պայմանների վերլուծության մասեր, որին հետևում են ռազմավարության տեսլականի, առաքելության ձևակերպումները: Դրանց հիման վրա սահմանվել է 7 ռազմավարական նպատակ, որոնք իրենց հերթին բաաղկացած են առավել ցածր կարգի նպատակներից:
Ռազմավարական նպատակները հետևյալն են.

1. ՓՄՁ-ների ստեղծման և զարգացման իրավական բազայի բարելավում,2. Ֆինանսների հասանելիության բարելավում,
3. Ձեռնարկատիրական մշակույթի զարգացում,
4. ՓՄՁ-ների ներքին և միջազգային մրցունակության բարելավում,
5. Մասնավոր, պետական և քաղաքացիական հասարակության միջև երկխոսության ամրապնդում,
6. ՓՄՁ աջակցության ինստիտուտների ուժեղացում,
7. Կին գործարարների, երիտասարդների, փոքրամասնությունների, հատուկ խմբերի գործարար դիրքերի ամրապնդում և ոչ նպաստավոր տարածքներում բիզնեսի խրախուսում:

Առանձին գլուխ է հատկացված ռազմավարության իրագործմանը, որը նախատեսում է նաև գործողությունների ծրագրի կազմման և այդ գործողությունների իրականացման հետևանքով ՓՄՁ-ների վիճակի փոփոխության հարցերին:

Ընդ որում, յուրաքանչյուր գործողություն պետք է ունենա իր չափման ցուցանիշը, որի հիման վրա հնարավոր կլինի գնահատել դրա իրագործման աստիճանը: Սահմանված է նաև ՓՄՁ զարգացման ռազմավարության մշակման և իրագործման պատասխանատու մարմին, որը Առևտրի և արդյունաբերության նախարարության
ենթակայությամբ գործող ՓՄՁ աջակցության գործակալությունն է: Վերջինիս գլխավորությամբ գործողությունների տարեկան ծրագրերը ենթարկվելու են մոնիթորինգի և վերանայվեն` ըստ անհրաժեշտության:

ՄՈԼԴՈՎԱ

Մոլդովայի ՓՄՁ ոլորտի զարգացման 2012-2020թթ. ռազմավարությունը, հենվելով սահմանված տեսլականի և առաքելության վրա, նախատեսում է 6 գերակա ուղղություններ.

1. Իրավական կարգավորումների համապատասխանեցում ՓՄՁ կարիքներին,
2. Ֆինանսների հասանելիություն ՓՄՁ-ների համար,
3. Մարդկային կապիտալի զարգացում` ունակությունների և ձեռնարկատիրական մշակույթի զարգացման միջոցով,
4. ՓՄՁ մրցունակության բարձրացում և նորարարության խթանում,
5. Շրջաններում ՓՄՁ-ի զարգացմանն աջակցություն,
6. Բիզնես գործընկերության զարգացում:

Հաշվի առնելով ռազմավարության ժամկետը` նախատեսվել է, որ գործողությունների ծրագրերը կազմվելու են 3-ամյա ժամանակահատվածների համար: Յուրաքանչյուր ծրագիր գնահատվում է կազմման ընթացքում`
սահմանելով չափման միավորներ: Ծախսերի առումով գնահատումներն իրականացվում են հնարավորինս ճշգրիտ, սակայն եթե հնարավոր չէ կոնկրետ գնահատել, ապա գնահատումն իրականցվում է մոտավոր: Ծախսերի համար գումարները հատկացվում են միջոցառումներն իրականացնող պետական մարմինների բյուջեներից, ինչպես նաև դոնորների միջոցների հաշվին:

Գործողությունների ծրագրի մոնիթորինգի նպատակով ստեղծվել է աշխատանքային խումբ, որը գնահատումներն իրականացնում է կիսամյակային և տարեկան ևկտրվածքով` արդյունքները ներկայացնելով Էկոնոմիկայի նախարարություն: Արդյունքների վերաբերյալ զեկույցի կազմմանը մասնակցում են նաև միջոցառումների ծրագրով նախատեսված գործողություններ իրականացնող
մարմինները` ապահովելով բոլոր անհրաժեշտ տվյալները: Ռազմավարության գնահատման և մոնիթորինգի զեկույցը կազմվում և կառավարության քննարկմանն է ներկայացնում Էկոնոմիկայի նախարարությունը:
Ընդ որում, զեկույցը հրապարակվում է էկոնոմիկայի նախարարության և միջոցառումների ծրագրով նախատեսված գործողություններ իրականացնող այլ մարմինների կայք-էջերում:

Back To Top